Vakdiploma Hulpsystemen aan Boord van Schepen
Dit vakdiploma leert je de hulpsystemen begrijpen, bedienen en onderhouden die een schip bewoonbaar en veilig maken: pompen en bilge, brandstof, koeling, drinkwater, afvalwater, hydrauliek en perslucht. Je leert schema's lezen, storingen diagnosticeren en preventief onderhoud plannen.
Check je voorkennis
Dit zijn de competenties die dit programma je oplevert. Vink aan wat je al beheerst en we laten je zien welk deel van het studieprogramma bij jou past.
Je begint in dit vakgebied bij nul. Het programma is precies daarvoor opgezet.
Wat is het programma Vakdiploma Hulpsystemen aan Boord van Schepen?
Dit vakdiploma leert je de hulpsystemen begrijpen, bedienen en onderhouden die een schip bewoonbaar en veilig maken: pompen en bilge, brandstof, koeling, drinkwater, afvalwater, hydrauliek en perslucht. Je leest P&ID-schema's en circuits met genormaliseerde symbolen, onderhoudt centrifugaal- en verdringerpompen en mechanische afdichtingen, bedient separatoren, filters en veilige brandstofoverslag, beheert watermakers, bilgewaterscheiders en afvalwaterinstallaties en controleert perslucht, hydrauliek en brandblussystemen.
Wat dit vakdiploma onderscheidt: een blik vanuit de machinekamer, met alle hulpsystemen geïntegreerd in één programma; echte schema's, met P&ID's, hydraulische schema's en leidingcircuits; referentieregelgeving, met SOLAS, MARPOL Bijlagen I, IV en VI en ISO 15083; storingsdiagnose, met een systematische methode toegepast op pompen, kleppen en compressoren; en een integrerend project waarin je een complete technische audit van de hulpsystemen van een schip uitvoert.
Hoogtepunten van het programma
- Blik vanuit de machinekamer: alle hulpsystemen geïntegreerd in één programma.
- Echte schema's: P&ID's, hydraulische schema's en leidingcircuits.
- Referentieregelgeving: SOLAS, MARPOL Bijlagen I, IV en VI en ISO 15083.
- Storingsdiagnose: een systematische methode toegepast op pompen, kleppen en compressoren.
- Veiligheidssystemen: perslucht, vaste blusinstallaties en noodafsluitingen.
- Integrerend project: een complete technische audit van de hulpsystemen van een schip.
Studieprogramma van Vakdiploma Hulpsystemen aan Boord van Schepen
8 modules. Selecteer een module om de inhoud te bekijken.
Basis van hulpsystemen
- 1.1. Indeling van de hulpsystemen van een schip en hun relatie met voortstuwing en energieopwekking
- 1.2. Indeling van de machinekamer: tanks, verdeelkasten, waterdichte schotten en leidingdoorvoeren
- 1.3. P&ID-schema's en symbolen voor kleppen, pompen, filters en instrumentatie lezen volgens ISO 14617
- 1.4. Basisgrootheden: druk, debiet, opvoerhoogte, viscositeit en drukverliezen
- 1.5. Materialen voor scheepsleidingen: koolstofstaal, roestvast staal, koper-nikkel 90/10 en GVK-kunststoffen
- 1.6. Verbindingen, flenzen, pakkingen en trillingsdempende ophangingen in leidingwerk aan boord
- 1.7. Regelgevend kader: SOLAS hoofdstuk II-1, MARPOL, regels van classificatiebureaus en toepasselijke ISO-normen
- 1.8. Onderhoudsbeheer: geplande onderhoudssystemen (PMS), draaiuren en werkregistraties
Pompen, leidingwerk en bilgesystemen
- 2.1. Centrifugaalpompen: karakteristieken, werkpunt, NPSH en risico op cavitatie
- 2.2. Verdringerpompen: tandwiel-, schroef-, zuiger-, membraan- en impellerpompen
- 2.3. Mechanische afdichtingen en pakkingbussen: montage, afstelling, aanvaardbare lekkage en oorzaken van falen
- 2.4. Lenssysteem: verdeelkasten, terugslagkleppen, modderkasten en niveaualarmen
- 2.5. Elektrische en automatische bilgepompen op kleine vaartuigen volgens ISO 15083
- 2.6. Ballastsystemen: tanks, overpompen, stabiliteitscontrole en het BWM-verdrag over ballastwater
- 2.7. Zeewatersysteem: zeekasten, filters, aangroeiwerende bescherming en anodische bescherming
- 2.8. Pompstoringen diagnosticeren: drooglopen, trillingen, geluid, oververhitting en te laag debiet
Brandstof- en smeersystemen
- 3.1. Soorten scheepsbrandstof: gasolie, MDO, HFO en VLSFO, en de zwavelgrenzen van MARPOL Bijlage VI
- 3.2. Opslag-, bezink- en dagtanks: ontluchtingen, peilbuizen, overlopen en aftappunten
- 3.3. Brandstof ontvangen: monstername, bunker delivery note, preventie van morsingen en maatregelen bij het bunkeren
- 3.4. Centrifugale brandstof- en olieseparatoren: werkingsprincipe, schijven en slibafvoer
- 3.5. Filtratie: duplexfilters, zelfreinigende filters en coalescerende waterafscheiders
- 3.6. Verwarming en viscositeitsregeling van zware stookolie met viscosimeters en verwarmers
- 3.7. Smeercircuits: droge en natte carter, pompen, koelers en drukregeling
- 3.8. Olieanalyse in bedrijf: viscositeit, TBN, water, slijtagemetalen en verversingscriteria
Koeling, airconditioning en ventilatie
- 4.1. Dampcompressiekoelcyclus: compressor, condensor, expansieventiel en verdamper
- 4.2. Koudemiddelen in de scheepvaart en F-gassenregelgeving: R-134a, R-404A, R-407C en alternatieven met lage GWP
- 4.3. Proviandkoelcellen: bewaartemperaturen, ontdooien en vochtregeling
- 4.4. Airconditioning aan boord: directe-expansiesystemen, waterkoelers en fancoils
- 4.5. Apparatuur met zeewatercondensatie: pompen, filters en reiniging van warmtewisselaars
- 4.6. Ventilatie van de machinekamer: verbrandingsluchtdebiet, afzuiging en afsluiting bij brand
- 4.7. Lekdetectie, koudemiddel bijvullen, vacuüm trekken en oververhitting en nakoeling meten
- 4.8. Veelvoorkomende storingen: lage zuigdruk, hoge persdruk, bevroren verdamper en vastgelopen compressor
Drinkwater, drinkwaterbehandeling en afvalwater
- 5.1. Zoetwatergeneratoren met vacuümverdamping op de warmte van het mantelkoelwater
- 5.2. Ontziltingsinstallaties met omgekeerde osmose: membranen, werkdrukken, voorfiltratie en chemische reiniging
- 5.3. Behandeling en desinfectie van drinkwater: chlorering, remineralisatie, uv en sanitaire controle
- 5.4. Drukgroepen, hydrofoortanks en boilers voor warm tapwater met legionellapreventie
- 5.5. Zwart- en grijswater: opvangtanks, biologische zuiveringsinstallaties en MARPOL Bijlage IV
- 5.6. Sanitaire installaties op kleine vaartuigen volgens ISO 8099: toiletten, kleppen en tanks
- 5.7. Olieachtig bilgewater: 15 ppm-scheiders, oliegehaltemeter en olierecordboek
- 5.8. Beheer van vast afval en slib: verbrandingsovens, persen en afvalbeheerplan
Hydrauliek, besturing en manoeuvreren
- 6.1. Principes van oliehydrauliek: Pascal, druk, debiet, hydraulisch vermogen en rendement van het circuit
- 6.2. Hydraulische componenten: axiale zuigerpompen, stuurventielen, overdrukventielen en accumulatoren
- 6.3. Hydraulische vloeistoffen: viscositeit, reinheid volgens ISO 4406, filtratie en vervuiling met water
- 6.4. Stuurmachines: elektrohydraulische cilindersystemen en draaivleugelsystemen
- 6.5. Noodbesturing en eisen aan de roeromlegtijd volgens SOLAS hoofdstuk II-1
- 6.6. Boeg- en hekschroeven, vin- en gyrostabilisatoren
- 6.7. Lieren, kaapstanders, ankerlieren en hydraulische dekkranen: onderhoud en tests
- 6.8. Hydraulische circuits diagnosticeren: drukval, oververhitting, geluid en onregelmatige bewegingen
Perslucht en brandbestrijdingssystemen
- 7.1. Zuiger- en schroefcompressoren voor lucht: trappen, tussenkoeling en veiligheidskleppen
- 7.2. Startluchtvaten, drogers, aftappers en stuur- en instrumentlucht
- 7.3. Brandblusleiding: hoofd- en noodbrandpompen, hoofdleiding, brandkranen en slangen volgens SOLAS II-2
- 7.4. Vaste blusinstallaties met CO2, watermist en schuim in de machinekamer
- 7.5. Sprinklerinstallaties en rook-, warmte- en vlamdetectie in accommodatie en dienstruimten
- 7.6. Draagbare blustoestellen op kleine vaartuigen volgens ISO 9094: types, plaatsing en inspecties
- 7.7. Noodafsluitingen: snelsluitende brandstofkleppen, ventilatorstops en brandkleppen
- 7.8. Periodieke tests, inspecties en onderhoudsregistratie van brandbestrijdingsmiddelen
Integrerend project: audit van de hulpsystemen
- 8.1. Het te bestuderen schip of de boot kiezen en tekeningen, schema's en technische handboeken verzamelen
- 8.2. Inventaris van de hulpsystemen en vereenvoudigde P&ID-schema's per circuit tekenen
- 8.3. De staat van pompen, leidingen, kleppen en tanks beoordelen met een inspectiechecklist
- 8.4. Naleving analyseren van SOLAS, MARPOL en de ISO-normen die gelden voor het bestudeerde type vaartuig
- 8.5. Kritieke punten, faalrisico's en voorstellen voor verbetering of redundantie vaststellen
- 8.6. Een preventief onderhoudsplan ontwerpen met frequenties, taken en kritieke reservedelen
- 8.7. Interventiekosten ramen en prioriteren op kritikaliteit en veiligheid
- 8.8. Het technische auditrapport met conclusies en aanbevelingen schrijven en presenteren
Duur en vorm van Vakdiploma Hulpsystemen aan Boord van Schepen
Het programma omvat 800 uur. Geef aan hoeveel uur per week je kunt studeren en we vertellen je wanneer je echt klaar bent.
In dit tempo ronden de meeste studenten het programma af. Het past goed bij de betaling in termijnen.
Academische leiding en docenten
Het docententeam van Navalis: professionals uit de praktijk die de programma's verzorgen en begeleiden.
Dr. Marina AlcoverAcademisch directeur en hoofd kwaliteitszorg
Ing. Diego CifuentesHoofddocent Scheepslassen en Niet-destructief Onderzoek; hoofd QA/QC lasverbindingen
Kapt. Javier Abaroa (MCA)Hoofddocent Scheepsmanoeuvreren, Elektronische Navigatie (ECDIS/Radar/ARPA) en GMDSS; coördinator STCW-naleving en Bridge Resource Management
Dr. Pau FerrerHoofddocent Scheepsbouwkunde en Simulatie; directeur van het Laboratorium voor Hydrodynamica en CFD
Dr. Nuria LlobregatHoofddocent Maritieme Meteorologie, SAR en Operationele Veiligheid; coördinator navigatierisicobeheer
Ing. Javier BañulsHoofddocent Elektrotechniek, Automatisering en ETO-techniek; coördinator elektronische integratie en machinekameralarmen
Ing. Sofía MarquinaHoofddocent Materialen, Composieten en Corrosiebescherming; coördinator van de lijn geavanceerde verven en coatings
Ing. Tomás RieraHoofddocent Voortstuwing, Alternatieve Energie en Hybride Systemen; coördinator energieprestaties en trillingenDoelstellingen van Vakdiploma Hulpsystemen aan Boord van Schepen
Loopbaanmogelijkheden na Vakdiploma Hulpsystemen aan Boord van Schepen
Vragen over Vakdiploma Hulpsystemen aan Boord van Schepen
Een achtergrond in mechanica of onderhoud wordt aanbevolen, maar de eerste module herhaalt de grootheden, materialen en symbolen die je nodig hebt om de rest van het programma vlot te volgen.
Het programma behandelt beide. De systemen worden uitgelegd op de schaal van een koopvaardijschip of superjacht, aangevuld met de bijzonderheden van kleine vaartuigen, zoals ISO 8099, ISO 9094 en ISO 15083.
De koelcyclus, koudemiddelen en F-gassenregelgeving, proviandkoelcellen, airconditioning aan boord en storingsdiagnose. Werken met gefluoreerde gassen vereist het bijbehorende officiële certificaat van de bevoegde instantie, dat dit programma niet vervangt.
Je voert een technische audit uit van de hulpsystemen van een schip of boot: inventaris, schema's, beoordeling van de staat, naleving van regelgeving, preventief onderhoudsplan en kostenraming.
Ja. Module 5 behandelt 15 ppm-olie-waterscheiders, de oliegehaltemeter en het bijhouden van het olierecordboek volgens MARPOL Bijlage I.
Het vakdiploma wordt online gegeven en omvat 800 studie-uren, verdeeld over 8 modules van elk ongeveer 100 uur, en wordt afgesloten met een integrerend project waarin je het geleerde toepast op een volledige technische case.
Meer programma's in Machines en elektriciteit
Toelatingsprocedure
Je hoeft niet te wachten tot we terugbellen. Zijn je documenten in orde, dan schrijf je je in dezelfde sessie in.
- Profiel: bedoeld voor monteurs, industriële onderhoudstechnici, bemanningsleden en maritieme professionals die de hulpsystemen van schepen en grote vaartuigen willen beheersen.
- Taal: voldoende beheersing van het Nederlands om de lessen en de technische documentatie te volgen.
- Technische middelen: een computer met een stabiele internetverbinding, een actuele browser en een camera voor livesessies en projectpresentaties.
- Toelating: inschrijving is het hele jaar mogelijk; online aanmelding, beoordeling van je profiel en een kort gesprek met het academisch team.
- 01AanmeldingJe gegevens, achtergrond en documenten.
- 02Directe controleWe controleren of alles volledig en in orde is.
- 03InschrijvingKies voor betaling in één keer of in termijnen en reserveer je plek.
De toelating is voorlopig totdat de commissie de aangeleverde documenten heeft goedgekeurd. Voldoe je niet aan de eisen, dan krijg je het volledige bedrag terug.
Vraag het ons voordat je je inschrijft
Laat je gegevens achter en de afdeling toelating neemt per e-mail contact met je op om al je vragen te beantwoorden. Weet je het al zeker? Dan kun je je direct aanmelden en in dezelfde sessie betalen.