Vakdiploma Energiesystemen aan Boord: Opwekking, Opslag en Distributie
Dit vakdiploma leert je de complete elektrische installatie van een boot analyseren, dimensioneren en onderhouden, van opwekking met dynamo's en aggregaten tot opslag in lithiumaccu's en distributie van gelijk- en wisselstroom. Je werkt met energiebalansen, eendraadsschema's en referentienormen zoals ISO 13297 en ABYC E-11.
Check je voorkennis
Dit zijn de competenties die dit programma je oplevert. Vink aan wat je al beheerst en we laten je zien welk deel van het studieprogramma bij jou past.
Je begint in dit vakgebied bij nul. Het programma is precies daarvoor opgezet.
Wat is het programma Vakdiploma Energiesystemen aan Boord: Opwekking, Opslag en Distributie?
Dit vakdiploma leert je de complete elektrische installatie van een boot analyseren, dimensioneren en onderhouden, van opwekking met dynamo's en aggregaten tot opslag in lithiumaccu's en distributie van gelijk- en wisselstroom. Je berekent de capaciteit van accubanken op basis van een realistische energiebalans, kiest dynamo's, generatoren en zonnepanelen op basis van het verbruiksprofiel, legt verdeelborden, kabeldiktes en beveiliging vast volgens ISO 13297, combineert zon, wind en waterkracht in hybride systemen en spoort storingen op met multimeter, stroomtang en monitoring.
Wat dit vakdiploma onderscheidt: een systeembenadering, met opwekking, opslag en verbruik als één geheel; referentienormen, met toegepaste studie van ISO 13297, ISO 10133 en ABYC E-11; actuele technologie, met LiFePO4-lithium, BMS, omvormer-laders en hybridisering; een praktische aanpak, met energiebalansen, kabeldimensionering en echte schema's; en een integrerend project waarin je het complete energiesysteem van een jacht ontwerpt.
Hoogtepunten van het programma
- Systeembenadering: opwekking, opslag en verbruik als één geheel.
- Referentienormen: toegepaste studie van ISO 13297, ISO 10133 en ABYC E-11.
- Actuele technologie: LiFePO4-lithium, BMS, omvormer-laders en hybridisering.
- Praktische aanpak: energiebalansen, kabeldimensionering en echte schema's.
- Hernieuwbaar: zon, wind, hydrogeneratoren en methanolbrandstofcellen.
- Integrerend project: het complete energiesysteem van een toerjacht van 14 m.
Studieprogramma van Vakdiploma Energiesystemen aan Boord: Opwekking, Opslag en Distributie
8 modules. Selecteer een module om de inhoud te bekijken.
Basis van elektriciteit aan boord
- 1.1. Elektrische basisgrootheden: spanning, stroom, weerstand en vermogen in installaties van 12, 24 en 48 V
- 1.2. De wet van Ohm, de wetten van Kirchhoff en het berekenen van serie- en parallelschakelingen aan boord
- 1.3. Gelijkstroom tegenover wisselstroom: kenmerken, voordelen en toepassingen op pleziervaartuigen
- 1.4. Algemene opbouw van het elektrische systeem van een jacht: opwekking, opslag, distributie en verbruik
- 1.5. Eendraadsschema's en genormaliseerde elektrische symbolen in de scheepvaart lezen en interpreteren
- 1.6. Regelgevend kader als lesstof: ISO 13297, ISO 10133, ABYC E-11 en Richtlijn 2013/53/EU
- 1.7. Elektrische risico's aan boord: brand, elektrocutie, galvanische corrosie en veilig werken in vochtige omstandigheden
- 1.8. Meetinstrumenten: multimeter, stroomtang, megohmmeter en goede meetpraktijk
Opwekking aan boord: dynamo's en aggregaten
- 2.1. Werkingsprincipe van de scheepsdynamo, driefasige gelijkrichting en laadcurves per toerental
- 2.2. Externe meertraps laadregelaars, temperatuursensoren en bescherming van de dynamo
- 2.3. Installatie van krachtige tweede dynamo's, poelies, V-snaren en poly-V-riemen
- 2.4. Diesel scheepsaggregaten: onderdelen, zeewaterkoeling en natte uitlaat
- 2.5. De generator dimensioneren voor inductieve belastingen, aanlooppieken en gelijktijdigheidsfactor
- 2.6. Generatoren met variabel toerental en gelijkstroomgeneratoren: voordelen voor rendement, verbruik en geluid aan boord
- 2.7. Walstroom: aarding, scheidingstransformatoren en galvanische scheiders
- 2.8. Preventief onderhoud van dynamo's en generatoren: draaiuren, filters, impellers en belastingstests
Accu's en energieopslag
- 3.1. Accuchemie: open loodzuur, AGM, gel, koolstof en lithium-ijzerfosfaat (LiFePO4)
- 3.2. Capaciteit, C-rating, ontladingsdiepte, levensduur in cycli en het Peukert-effect bij het dimensioneren
- 3.3. Dagelijkse energiebalans: inventaris van verbruikers, gebruiksuren en gewenste autonomie voor anker
- 3.4. Banken in serie en parallel configureren, gebalanceerde aansluitingen en scheiding van verbruikers- en startaccu
- 3.5. Batterijmanagementsystemen (BMS): bescherming van spanning, temperatuur en stroom en celbalancering
- 3.6. Plaatsing, ventilatie, bevestiging en bescherming van accu's volgens ISO 10133 en ABYC E-10
- 3.7. Veiligheid bij lithiumsystemen: thermal runaway, afschakelen van verbruikers en laden, en zekeringen met hoog afschakelvermogen
- 3.8. Onderhoud, winterstalling, capaciteitstests en criteria voor het vervangen van accu's
Laden, omzetten en omvormers aan boord
- 4.1. Meertraps acculaders: bulk-, absorptie- en druppelfase en profielen per chemie
- 4.2. Omvormers met zuivere sinus: continu vermogen, piekvermogen en omzettingsrendement
- 4.3. Gecombineerde omvormer-laders, power-assistfunctie en begrenzing van de walstroom
- 4.4. DC-DC-omvormers voor het laden van lithiumbanken vanaf de dynamo en tussen verschillende spanningen
- 4.5. Laadverdelers, spanningsgestuurde relais (VSR) en diodescheiders: technische vergelijking
- 4.6. Automatische omschakelaars tussen walstroom, generator en omvormer en het voorkomen van terugvoeding
- 4.7. Apparatuur programmeren en configureren met configuratiesoftware en VE.Bus- of CAN-bussen
- 4.8. De laadketen integreren: dynamo, lader, zonne-energie en omvormer als één systeem afstemmen
DC- en AC-distributie, bekabeling en beveiliging
- 5.1. Verdeelborden voor gelijk- en wisselstroom: plus- en minrails, scheiders en indeling van de groepen
- 5.2. Kabeldiktes berekenen op stroombelastbaarheid en maximaal spanningsverlies van 3% en 10%
- 5.3. Vertinde scheepskabel, isolatie, kleurcodes en een tracé dat beschermd is tegen schuren en vocht
- 5.4. Overstroombeveiliging: ANL- en MRBF-zekeringen, installatieautomaten en hun plaats volgens ABYC E-11
- 5.5. Aardlekschakelaars, beschermingsgeleider en aarding in 230V-wisselstroomsystemen aan boord
- 5.6. Kabelschoenen, krimpen, krimpkous met lijm en aanhaalmomenten bij verbindingen voor hoge stromen
- 5.7. Massa en potentiaalvereffening, opofferingsanodes en beheersing van galvanische corrosie
- 5.8. De installatie controleren: continuïteits-, isolatie- en polariteitstests en het definitieve schema documenteren
Hernieuwbare energie en hybridisering aan boord
- 6.1. Starre en flexibele monokristallijne zonnepanelen, oriëntatie, schaduw en werkelijke opbrengst op zee
- 6.2. PWM- en MPPT-zonneregelaars: keuze, bekabeling van strings en berekening van de dagelijkse opbrengst
- 6.3. Windgeneratoren voor boten: vermogenscurves, regeling, geluid, trillingen en montage op mast of boog
- 6.4. Gesleepte en op de spiegel gemonteerde hydrogeneratoren: opbrengst onderweg en geschiktheid voor toerzeiljachten
- 6.5. Methanolbrandstofcellen als stille ondersteuning voor continue belasting voor anker
- 6.6. Elektrische en hybride voortstuwing: elektromotoren, regeneratie onder zeil en hoogspanningsbanken
- 6.7. Hybridiseringsstrategieën om generatoruren, dieselverbruik en emissies te verminderen
- 6.8. Vergelijkende studie van rendabiliteit en autonomie tussen configuraties met zon, wind en generator
Monitoring, diagnose en elektrisch onderhoud
- 7.1. Accumonitors met shunt: laadtoestand, actueel verbruik en registratie van de historie
- 7.2. NMEA 2000- en CAN-busnetwerken om energiegegevens op multifunctionele displays te integreren
- 7.3. Digitaal schakelen en circuits op afstand bedienen via slimme distributiesystemen
- 7.4. Methodiek voor storingzoeken: spanningsverlies, lekstromen en sluipverbruik
- 7.5. Infraroodthermografie toegepast op verdeelborden, verbindingen en accubanken om hotspots op te sporen
- 7.6. Isolatiefouten en zwerfstromen opsporen met megohmmeter en referentie-elektrode
- 7.7. Jaarlijks elektrisch onderhoudsplan: inspecties, natrekken, contacten reinigen en registratie
- 7.8. Technische documentatie van de boot: actuele schema's, labeling van groepen en onderhoudslogboek
Integrerend project: het energiesysteem van een jacht
- 8.1. De case vastleggen: toerjacht van 14 meter, vaarprofiel, bemanning en vereiste autonomie
- 8.2. De complete energiebalans voor gelijk- en wisselstroom opstellen met scenario's onderweg, voor anker en in de haven
- 8.3. De lithium verbruikersbank, het BMS en de onafhankelijke startaccu dimensioneren
- 8.4. De opwekking kiezen: tweede dynamo, aggregaat, zonnepanelen en MPPT-regelaars
- 8.5. Omzetting en distributie ontwerpen: omvormer-lader, omschakeling, verdeelborden en beveiliging
- 8.6. Kabeldiktes en spanningsverliezen berekenen en het complete eendraadsschema tekenen
- 8.7. Monitoring- en preventief onderhoudsplan en geraamd budget voor apparatuur en installatie
- 8.8. Het technisch rapport schrijven en het project presenteren, met onderbouwing van elke keuze aan de hand van de bestudeerde normen
Duur en vorm van Vakdiploma Energiesystemen aan Boord: Opwekking, Opslag en Distributie
Het programma omvat 800 uur. Geef aan hoeveel uur per week je kunt studeren en we vertellen je wanneer je echt klaar bent.
In dit tempo ronden de meeste studenten het programma af. Het past goed bij de betaling in termijnen.
Academische leiding en docenten
Het docententeam van Navalis: professionals uit de praktijk die de programma's verzorgen en begeleiden.
Dr. Marina AlcoverAcademisch directeur en hoofd kwaliteitszorg
Ing. Diego CifuentesHoofddocent Scheepslassen en Niet-destructief Onderzoek; hoofd QA/QC lasverbindingen
Kapt. Javier Abaroa (MCA)Hoofddocent Scheepsmanoeuvreren, Elektronische Navigatie (ECDIS/Radar/ARPA) en GMDSS; coördinator STCW-naleving en Bridge Resource Management
Dr. Pau FerrerHoofddocent Scheepsbouwkunde en Simulatie; directeur van het Laboratorium voor Hydrodynamica en CFD
Dr. Nuria LlobregatHoofddocent Maritieme Meteorologie, SAR en Operationele Veiligheid; coördinator navigatierisicobeheer
Ing. Javier BañulsHoofddocent Elektrotechniek, Automatisering en ETO-techniek; coördinator elektronische integratie en machinekameralarmen
Ing. Sofía MarquinaHoofddocent Materialen, Composieten en Corrosiebescherming; coördinator van de lijn geavanceerde verven en coatings
Ing. Tomás RieraHoofddocent Voortstuwing, Alternatieve Energie en Hybride Systemen; coördinator energieprestaties en trillingenDoelstellingen van Vakdiploma Energiesystemen aan Boord: Opwekking, Opslag en Distributie
Loopbaanmogelijkheden na Vakdiploma Energiesystemen aan Boord: Opwekking, Opslag en Distributie
Vragen over Vakdiploma Energiesystemen aan Boord: Opwekking, Opslag en Distributie
Dat is niet noodzakelijk. De eerste module herhaalt elektrische grootheden, basiswetten en het lezen van schema's voordat de systemen die specifiek zijn voor boten aan bod komen.
Ja. Het programma wijdt een volledige module aan opslag, met bijzondere aandacht voor LiFePO4, BMS, veiligheid tegen thermal runaway en het samengaan met conventionele dynamo's.
ISO 13297 en ISO 10133 voor AC- en DC-installaties, ABYC E-11 en E-10 en Richtlijn 2013/53/EU worden als lesstof bestudeerd en toegepast op echte gevallen van bekabeling en beveiliging.
Je ontwerpt het complete energiesysteem van een toerjacht: energiebalans, accubank, opwekking, omzetting, distributie en eendraadsschema, en je onderbouwt elke keuze in een technisch rapport.
Ja. Module 6 behandelt zonnepanelen en MPPT-regelaars, wind- en hydrogeneratoren, methanolbrandstofcellen en hybride strategieën om generatoruren te verminderen.
Het vakdiploma wordt online gegeven en omvat 800 studie-uren, verdeeld over 8 modules van elk ongeveer 100 uur, en wordt afgesloten met een integrerend project waarin je het geleerde toepast op een volledige technische case.
Meer programma's in Machines en elektriciteit
Toelatingsprocedure
Je hoeft niet te wachten tot we terugbellen. Zijn je documenten in orde, dan schrijf je je in dezelfde sessie in.
- Profiel: bedoeld voor maritieme technici, elektriciens die zich willen specialiseren in de scheepvaart en eigenaren of schippers van pleziervaartuigen die de energie-installatie van hun boot willen beheersen.
- Taal: voldoende beheersing van het Nederlands om de lessen en de technische documentatie te volgen.
- Technische middelen: een computer met een stabiele internetverbinding, een actuele browser en een camera voor livesessies en projectpresentaties.
- Toelating: inschrijving is het hele jaar mogelijk; online aanmelding, beoordeling van je profiel en een kort gesprek met het academisch team.
- 01AanmeldingJe gegevens, achtergrond en documenten.
- 02Directe controleWe controleren of alles volledig en in orde is.
- 03InschrijvingKies voor betaling in één keer of in termijnen en reserveer je plek.
De toelating is voorlopig totdat de commissie de aangeleverde documenten heeft goedgekeurd. Voldoe je niet aan de eisen, dan krijg je het volledige bedrag terug.
Vraag het ons voordat je je inschrijft
Laat je gegevens achter en de afdeling toelating neemt per e-mail contact met je op om al je vragen te beantwoorden. Weet je het al zeker? Dan kun je je direct aanmelden en in dezelfde sessie betalen.